Makaleler


OKUMA TÜRLERİ


Okuma hızı ve anlama oranının konuyu tanıma, zihinsel etkinlik, okuma ortamının uygunluğu vb. etmenlere bağlıdır.  Buna bir başka önemli etken, okunan gerecin niteliğini, türünü de katmak gerekir. Kısa ve yalın bir fıkra ile bilimsel bir yazı kuşkusuz çok farklı gereçlerdir ve hiçbir zaman özdeş biçimde, özdeş hızda okunamaz. Okunacak yazı ne olursa olsun okuma öncesi yapılması gereken işlemler vardır:

1- Bir kitap okunacağını varsayalım. İlk yapılacak iş kitabı elinize alıp ona dokunmaktır. Ağırlığını tartar gibi yapın, iki elinizle tutun ve tüm avuç içinizle dokunun, okşayın, koklayın, duyumsayın. Onu sevin, benimseyin. Böylelikle sevdiğiniz bir kitapla bütünleşecek,  içinize sindirecek ve daha etkin okuyup anlayacaksınız. Kitap seviliyorsa okunur.
2-  Ön kapağı ilgi ile inceleyin, kapak resmini, arka kapak düzenini kendi görüş açınızdan değerlendirin. Yazarı tanıtan arka kapak yazısını mutlaka okuyun.
3- İlk sayfalara göz atın. Basım tarihi, basımevi, kaçıncı basım olduğu, nerede basıldığı gibi bilgileri gereksiz görmeyin ve okuyun.
4- Kitap içeriğini anlamaya çalışın. Kitabın ne hakkında neler söylediğini öğrenmenin en kestirme yoludur. İçindekiler sayfasını okumak. Dahası kitabı karıştırın, bölümleri göz gezdirerek hızla tarayın. Amaç kitap içeriği hakkında yüzeysel bir kanıya sahip olmaktır. Böylece okuma hızınız artacak, daha iyi anlayacaksınız.
5- İlgi duyduğunuz kitabı okuyun. İlgi alanınızın dışında okumanın getireceği hiçbir şey yoktur. Karşıt düşünce de olabilir, önemli olan ilginizi çekmesidir.


Gazete Okuma:

Okuyacağınız gazeteyi ilkin baştan sona gözden geçiriniz. Böylece okuma öncelikleriniz oluşur. Okuyacağınız haber ya da köşe yazılarına karar verirsiniz. Büyük olasılıkla önce haberleri okuyacaksınız. Başlık altı özetlere göz atın. Belki de yeterli gelecek ve zaman kazanacaksınız. Haberde şu sorulara yanıt bulmaya çalışın. Ne (kim), nerede, ne zaman, nasıl, ve ne oldu (ne yaptı?) Bu sorulara yanıt bulduğunuz an haber okuma bitmiştir. Köşe yazılarında açkı tümceler son paragraftadır. Yazıyı baştan sona göz gezdirerek okuyun ve son paragrafta yoğunlaşın. Çok kısa zamanda sonuca ulaşırsınız. Bu yolla çok sayfalı bir gazete yirmi dakikada biter. Amerikan eski başkanlarından J.F. Kennedy bu yöntemle bir gazeteyi dört dakikada bitirirdi.


Dergi Okuma:  

Eğer okunan, magazin dergisi ise konular bilgi değil eğlenceye, oyalanmaya yöneliktir. İletiler bilgi değil çok kısa sürede tüketilen günlük olaylardır. Bu tür yazılar kalıcı olmadıkları için uğraşmayınız, fazla zaman ayırmayınız. Gözden geçirmek yeterlidir. Ama eğer dergi magazin değil de toplumsal ya da bilimsel içerikli ise okumanın türü değişir. Yazılar genellikle birkaç sayfadır ve bir oturuşta bitecek uzunluktadır. Böyle bir yazı okuyorsanız yazıyı bitirmeden okumayı bırakmayınız. İlginizi çekmeyenlere hiç başlamayınız. Okumaya başladıktan sona konuyu anlamıyorsanız olası ki donanımınızla örtüşmeyen akademik bir yazıdır, hemen geçiniz. Bu tür yazılar bilgi aktarır ve etkin bir zihin istediği için yorucudur. Seçtiğiniz yazı ekin düzeyinizle koşut olmalıdır ki isteyerek ve ilgi duyarak okuyabilesiniz


Sanat Yazıları:

Sanat yazıları roman, öykü ve şiir gibi sanat ürünleridir. Burada amaç duygudur ve duygular hızlı okuma ile yaşanamaz. Sanat yazılarının ritmi bilimsel yazılardan çok daha düşüktür. Bir uyarımı algılama salise hızındayken duyguların yaşanılması belli bir zaman ister. Bu bakımdan sanat yazıları önce anlama ardından yaşama süreçlerini izler. Örneğin doğayı anlatan bir betimleme yazısı insana yeni duygular yaşatmayı amaçladığı için onu sindirerek, ilettiği hayalleri yaşayarak okumak gerekir. Böyle bir yazıyı gazete haberi gibi okursanız tadına varamazsınız.


Bilimsel-Teknolojik Yazılar:

Tam etkin zihinle okunması gereken yazılardır. Amacı bilgi aktarmaktır ve okur tam verim almak durumundadır. Genellikle bilişsel yazıların % 25 ‘i  aktarılmak istenen bilgidir. Kalanı bu %25’in anlaşılması görevindedir. Usta ve hızlı bir okur bu oranı kısa zamanda yakalar. Bunun için bu tür yazılar daha küçük bölümler,  paragraflar biçiminde okunmalı gereğinde yinelenip  not tutulmalı, öğrenildiği kanısına varılınca bırakılmalıdır. Anlama kuşkusuz hızlı okumayla doğrudan ilgilidir. Ancak öğrenme konuyu gereğince yineleme ve uzun süreli ana belleğin uyum sağlayıp, adreslemesiyle olanaklıdır. Hızlı okumakla kısa süreli anlama olanaklıdır ama öğrenme hızlı okumanın getirdiği olanakları kullanma, belleği örgütlemekle olanaklıdır.


Felsefi yazılar:  

Güç anlaşılan yazılardır. İnsanı düşünmeye, düşünce üretmeye zorlar. Felsefi bir yazıyı hızlı okumanın yolu önce “hızla gözden geçime” den daha dikkatli okuyup, kısa bir aradan sonra ikinci kez, kısa yinelemelerle, okunanların anlaşıldığına karar verdikten sonra okumayı sürdürme biçimindedir. Felsefe, felsefe yaparak okunur.
Hızlı okuma özel bir yetenek değil sonradan kazanılmış edinimdir. Okuma doğuştan gelen bir özellik olmadığına göre hızlı okuma da bir çabanın ürünü olan kazanımdır. İnsan, türüne özgü, okuma gizilgücü ile doğar. Ama yalnızca bir gizilgüçtür, yaşama geçirilmezse varlığı bile anlaşılamaz. İnsan binlerce yıl okuma olayından habersiz yaşamıştır. Dolayısıyla belki de on bin yıl önce bulunan yazı, insan yaşamında bir dönüm noktası olmuştur
Hızlı okuma çalışmaları eğer istemeyerek yapılıyorsa  çalışmayı sürdürmenin bir yararı yoktur. "Okur olmak", okumayı sevmek bir yaşam biçimidir. Kendine yeten, kendisiyle barışık, özel alanı gelişkin insanların sürdürebileceği bir etkinliktir. Eğer evet, "bir okurum" diyorsanız hızlı okuma birey alanınızı geliştirmekte doğru yollardan biridir.

Mehmet  Şahan

Geri

VİDEOLAR


Henüz hiçbir video eklenmemiştir.
ANASAYFA | ÖLÇME DEĞERLENDİRME | YÖNTEM VE PROGRAM | MAKALELER | HAKKIMIZDA | İLETİŞİM

Copyright © 2008 Hızlı Okuma Merkezi - Tüm hakkı saklıdır. Site içerisinde yer alan yazınsal ve görsel hiçbir içerik izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Hızlı Okuma Merkezi
Tel : 0505 41 0 41 51
e-mail: hizliokumamerkezi@gmail.com | ileti@hizli-okuma.com

Tasarım : Aykut Önen

Toplam Ziyaretçi Sayısı